Aile şirketleri, BAE'nin özel sektörünün belkemiğidir. Çoğu tahmine göre, bölgedeki ticari işletmelerin %90'ından fazlası aile mülkiyetindedir ve bu işletmeler GSYİH, istihdam ve ekonomik faaliyet içinde orantısız derecede büyük bir paya sahiptir. Ancak bunların sürekliliğini güvence altına alacak yönetişim yapıları, birçoğu için tehlikeli derecede gayri resmi olmaya devam etmektedir.
BAE, ilk kez aile şirketi yönetişimi, ardıllık planlaması ve uyuşmazlık çözümü için resmi çerçeveler sunan yasal girişimlerle yanıt vermiştir. Yıllardır sözlü mutabakatlar ve yazıya dökülmemiş anlayışlarla yönetilen aile işletmeleri için bu çerçeveler hem bir fırsat hem de gecikmiş bir uyarı niteliği taşıyor.
Ardıllık Sorunu
Aile şirketlerinde halefiyete ilişkin istatistikler dünya genelinde iç açıcı değil ve BAE de bu tablonun dışında değil. Aile şirketlerinin %30'undan azı ikinci kuşağa geçişi atlatabilmektedir. Üçüncü kuşağa gelindiğinde ise hayatta kalma oranı %15'in altına düşmektedir. Bunun arkasındaki nedenler hep aynı: belirsiz mülkiyet yapıları, belgelendirilmemiş yönetişim düzenlemeleri, çözülmemiş aile içi anlaşmazlıklar ve aile içi ilişkilerle ticari kararları birbirinden ayıracak mekanizmaların yokluğu.
BAE özelinde bu zorluklar daha da büyüyor; çünkü Şeriat'a dayalı miras kuralları ticari mülkiyet yapılarıyla iç içe geçiyor. Uygun bir planlama yapılmadığında, kurucu bir aile reisinin vefatı, işletme varlıklarının mirasçılar arasında zorunlu olarak paylaştırılmasına yol açabilir. Üstelik bu paylaşım, ticari işletmeler hiç gözetilmeden hazırlanmış formüllere göre yapılır.
Bir aile şirketinin düşebileceği en tehlikeli yanılgı, bir sonraki kuşağın işleri "kendiliğinden yoluna koyacağına" inanmaktır. Resmi yönetişim yapıları olmadan ihtimaller büyük ölçüde onların aleyhine işler.
DIFC Aile Şirketi Çerçevesi
DIFC, aile anayasası geliştirme, yönetişim kurulu yapıları, uyuşmazlık çözümü ve ardıllık protokolleri için mekanizmalar sunan bir Aile Şirketi Devamlılık Çerçevesi oluşturmuştur. Bu çerçeve, aile işletmelerinin yaşadığı asıl sorunu, yani aile içi ilişkilerin ticari kararlarla iç içe geçmesini doğrudan ele alıyor.
Planlama Araçları
Hem DIFC hem de ADGM, ardıllık planlaması aracı olarak tröstler ve vakıflar sunmaktadır. Bu araçlar aile şirketleri açısından iki işlevi birden görür: bir yandan mülkiyetin, kurumsal yeniden yapılandırma süreçlerini gerektirmeden kuşaktan kuşağa aktarılmasını sağlar; diğer yandan tek tek aile üyelerinin görev süresinden çok daha uzun ömürlü yönetişim çerçeveleri sunar.
Müslüman olmayan yabancılar, BAE'deki varlıklarının kendi istedikleri biçimde paylaştırılmasını öngören vasiyetnamelerini DIFC Vasiyetname Hizmet Merkezi'ne tescil ettirebilir. Aile şirketi sahipleri açısından, işletme şirketindeki payları da kapsayan bir DIFC vasiyetnamesi tescil etmek, temel ama çoğu zaman atlanan bir planlama adımıdır.
Polaris, aile şirketi müşterilerine yönetişim yapılandırması, tröst ve vakıf kuruluşu ile ardıllık planlaması konularında danışmanlık vermektedir. info@polaris.ae adresinden bizimle iletişime geçebilirsiniz.